Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu hemen kaydetmek gerekir, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler çünkü kalabalık yerlerde ince kokular kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de ölçütleri önceden belirlemek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon uzakta durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde tat genellikle hafif ve net başlar tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım olur. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak ısıyı artırır ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka aynı ışık ile sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz aromayı, beş ise damakta baskın duran yoğun notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum kalitesi artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda yer alır ve sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes almak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar vermek fazladan bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle kullanılan değerdir, çünkü dengeli çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış çizgisinin eşit ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin tonlar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu de tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha serin akar ama notalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha okunur yapar fakat gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan algılanır: dildeki his ve burun boşluğunun yakaladığı koku oysa bu iki kanal karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu fark başta küçük görünse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir nefes aromayı çok zengin açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise narin notaları örter. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler açısından ilk adımda burundan gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı da detay göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek aralarında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir damak en belirgin notayı bile soluk hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu içecekler dili uyuşturur hem de aroma hissini azaltır. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü de kakao tonunu çabucak gösterip biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu nedenle düzenli ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe tat katmanı azalır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme aroma gücü konusunda kesin bir fikir sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde benzer notalar her seferinde baştan keşfedilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Saat, puro ismi ile puan tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin sedir tonu gibi bir not tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır üstelik ağır bir içim aromasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma sunabilir aksi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu sebeple oda şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de duman tıkanır ve aroma bastırılır ısı ise yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur tadım günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki nem ya da koku çıkar. Tadımı hep aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.